|
|
SCENY OPERY KRAOWSKIEJ
|
|
Scena Operowa
Teatru im. J. Słowackiego
pl. Św. Ducha 1 Kraków
Dwa razy w tygodniu, w niedziele i w poniedziałki grane są spektakle Opery Krakowskiej.
|
|
|
Scena Operetkowa
Operetka Krakowska
ul. Lubicz 48 Kraków
Scena operetkowa
aktualnie znajduje się w przebudowie.
|
|
|
|
|
Spektakle Opery
krakowskiej Odbywają się również na scenach:
|
|
Scena PWST
im. St. Wyspiańskiego
ul. Straszewskiego 22
Kraków
|
|
Nowohuckie Centrum Kultury
im. St. Wyspiańskiego
al. Jana Pawła II 232
Kraków
|
|
OPERA DZISIAJ
|
|
Obecnie, najważniejszą inwestycją opery jest budowa
nowego gmachu. Stary pochodzi jeszcze z końca XIX
wieku i nie spełnia wymogów funkcjonalnych, co
znacznie ogranicza działalność artystyczną i
organizacyjną tej instytucji. Nowy budynek pomieści
ponad 700 widzów i umożliwi wprowadzenie na
nowoczesną scenę tytułów wymagających pełnej
technologii teatralnej. Uroczystość wmurowania aktu
erekcyjnego nowego gmachu Opery odbyła się 30
października 2004 r., przy ul. Lubicz 48.
Opera Krakowska współpracuje z uznanymi
realizatorami oraz dyrygentami z kraju i zagranicy.
Zaplecze techniczne tworzy grupa wyspecjalizowanych
osób z następujących pracowni: elektrycznej,
krawieckiej, fryzjerskiej, stolarskiej, malarskiej,
modniarskiej, modelatorskiej. Instytucja zatrudnia
także doświadczoną kadrę administracyjną. Posiada
również własny transport i magazyny.
Administracja Opery Krakowskiej 9 lutego 2008 przeprowadziła się do nowego gmachu przy ul. Lubicz 48.
|
|
KARTKA Z HISTORII
|
|
Związki Krakowa z operą sięgają 1628 roku, kiedy to
jedna z podwawelskich drukarni wydała pierwsze
libretto operowe w języku polskim. Było to
tłumaczenie tekstu Saracinellego zatytułowanego "La
liberazione di Ruggiero dall'isola d'Alcina", które
trzy lata wcześniej opatrzyła muzyką Francesca
Caccini. Dokumenty wskazują, że widowiska operowe
prezentowane były w Krakowie w pałacu biskupa
Kajetana Sołtyka i na dworze księcia Teodora
Lubomirskiego. Pierwszy publiczny spektakl operowy
ZEMIRY I AZORA Ernesta Gretrý'ego odbył się w marcu
1782 roku Od tego czasu datuje się historia opery w
Krakowie.
Brak finansów i brak odpowiedniej siedziby dla
operowych przedstawień powodowały, że w Krakowie
powstawały kolejne przedsiębiorstwa operowe i
upadały po kilku sezonach, by znów się odradzać. W
1893 roku wybudowano Teatr Miejski im. J.
Słowackiego, który miał służyć wszelkim gatunkom
scenicznym. Ale ze względów oszczędnościowych
miasto, które było właścicielem budynku, wolało w
nim widzieć dramat niż operę. Mimo to, spektakle
operowe odbywały się na scenie miejskiego Teatru,
choć rzadziej niż spektakle dramatyczne. W Krakowie
występowali wszyscy wielcy polscy śpiewacy z Janem
Kiepurą, Adamem Didurem, Heleną Zboińską-Ruszkowską,
Adą Sari na czele.
Niemal natychmiast po zakończeniu działań wojennych
w 1945 roku na tym terenie władze miasta wznowiły
działalność Teatru im. Słowackiego jako teatru
dramatu i opery. Inaugurowano ją HRABINĄ Stanisława
Moniuszki. Powstały też inne operowe i operetkowe
inicjatywy. Nie utrzymały się jednak dłużej z powodu
braku pieniędzy. W 1946 roku zespół operowy
zorganizował Walerian Bierdiajew. Opera krakowska
występowała dwa razy w tygodniu na scenie Teatru im.
Słowackiego dając w ciągu dwu lat swej działalności
dziesięć premier. Niestety, znów względy finansowe
zadecydowały o rozwiązaniu opery w Krakowie. W 1954
roku powstało Towarzystwo Przyjaciół Opery, które
zorganizowało nowy zespół operowy na bazie muzyków
krakowskiej Filharmonii i absolwentów Wydziału
Wokalnego Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w
Krakowie. Pierwszy spektakl nowej opery, RIGOLETTO
Verdiego, odbył się 13 października 1954 roku W tym
samym czasie zawiązało się Towarzystwo Przyjaciół
Teatru Muzycznego, które z muzyków istniejącego w
Krakowie zespołu Orkiestry i Chóru Polskiego Radia
stworzyło operetkę. Pierwszy spektakl, HRABINA
MARICA Kalmana, odbył się 19 grudnia 1954 roku. Obie
instytucje wykorzystywały początkowo salę Domu
Żołnierza. Po kilku miesiącach Opera przeniosła się
do Teatru im. Słowackiego występując tam dwa razy w
tygodniu, Operetka pozostała w Domu Żołnierza. Tak
zapoczątkowana została, nieprzerwana do dziś,
działalność Opery i Operetki w Krakowie.
W 1958 roku oba Towarzystwa zostały rozwiązane.
Zespoły połączono, przeszły pod zarząd miejski jako
Miejski Teatr Muzyczny - Opera i Operetka. W 1975
roku nazwę zmieniono na Krakowski Teatr Muzyczny, a
w 1981 przyjęto nazwę Opera i Operetka w Krakowie.
Od 2001 roku istnieje jako "Opera Krakowska" w
Krakowie.
Czterdzieści pięć lat istnienia operowej i
operetkowej sceny w Krakowie, to nieustanny trud
kolejnych jej kierowników i całego zespołu nie tylko
nad zapewnieniem instytucji podstaw egzystencji, ale
przede wszystkim nad podnoszeniem poziomu
artystycznego. Mimo iż pozbawiona własnej sceny
krakowska Opera niejednokrotnie przodowała wśród
polskich scen muzycznych.
Od 1983 Opera i Operetka w Krakowie odbywa liczne
podróże artystyczne. Jej spektakle operowe,
operetkowe i baletowe oklaskiwali i oklaskują
melomani m.in. Belgii, Francji, Holandii, Niemiec,
Szwajcarii i Włoch.
Krakowska muzyczna scena odgrywa też niebagatelną
rolę w kształceniu młodych wokalistów. To w Krakowie
debiutowali w operze i operetce lub zdobywali
operową wiedzę wybitni polscy śpiewacy, m.in. Teresa
Żylis-Gara, Jadwiga Romańska, Jadwiga Rappé,
Elżbieta Szmytka, Zofia Kilanowicz, Wiesław Ochman,
Kazimierz Pustelak, Roman Węgrzyn. Stała współpraca
z krakowską uczelnią muzyczną daje studentom
możliwość ugruntowania nabytych w czasie studiów
umiejętności, a teatrowi zapewnia dopływ młodych
kadr.
|
|
|
SŁOWNICZEK POJĘĆ
OPEROWYCH |
|
a capella |
bez towarzyszenia
instrumentalnego |
|
Akt |
część spektaklu teatralnego,
z reguły będąca logicznie spójną całością |
|
Alt |
głos żeński od a do d2,
wyższy od tenoru i niższy od sopranu |
|
Akompaniament |
uzupełniająca partia
instrumentalna towarzysząca głównej partii melodycznej, wykonywanej
przez głos solowy, instrument lub chór |
|
Ansambl |
scena zespołowa w sztuce
teatralnej, operze |
|
Antrakt |
teatralna przerwa, między
aktami |
|
Aria |
pieśń solowa z
akompaniamentem orkiestry |
|
Arioso |
solowy fragment wokalny z
akompaniamentem, o charakterze pośrednim między liryczną arią a
deklamacyjnym recytatywem |
|
Baryton |
głos męski od A do fis1,
szlachetny w brzmieniu, łączący siłę z powagą |
|
Bas |
najgłębszy głos męski
zasadniczo od E do e1 |
|
Bocca chiusa |
śpiew z zamkniętymi ustami |
|
Chór |
zespół śpiewaków wykonujących
utwór jedno- lub wielogłosowy a cappella lub z towarzyszeniem
instrumentów |
|
Dyszkant |
wysoki głos chłopięcy
odpowiadający skalą sopranowi |
|
Emisja głosu
|
1. proces wydobywania głosu w
śpiewie;
2. nauka kształtowania głosu uwzględniająca wszystkie elementy
fizjologiczne, akustyczne i artystyczne |
|
Falset |
głos męski wydobywany z
silnie napiętych strun głosowych, o oktawę wyższy od normalnej skali
śpiewającego; brzmi w skali głosów żeńskich; stosowany np. w jodłowaniu |
|
Finał |
końcowa część dzieła
muzycznego |
|
Interludium |
wstawka, zwłaszcza
instrumentalna, między częściami większego utworu wokalnego lub
instrumentalnego |
|
Kantylena |
śpiewna melodia w utworze |
|
Koloratura |
wirtuozowskie ozdabianie
melodii wokalnej bogatymi ornamentami i pasażami |
|
Lorgnon |
mała teatralna lornetka,
przez którą można dokładnie obserwować to, co się dzieje na scenie |
|
Libretto |
treść opery, operetki,
baletu, historia słowna w nich przedstawiana |
|
Mezza voce |
półgłosem |
|
Musical |
sceniczna forma muzyczna, od
opery i operetki różniąca się sposobem śpiewu i instrumentarium |
|
Opera |
muzyczny dramat sceniczny z
partiami wokalnymi, instrumentalnymi, czasem również baletowymi,
zdarzają się równie partie mówione |
|
Operetka |
"farsa" muzyczna, "lżejsza" w
tematyce od opery, częściej niż opera sięgająca do parti recytowanych,
zasadniczo ma szczęśliwe zakończenie |
|
Parlando |
sposób wykonania fragmentu
arii lub pieśni zbliżony do mowy, melodeklamacja, zachowująca jednak
określone przez kompozytora wysokości dźwięków |
|
Pointy |
specjalnie utwardzone i
wyprofilowane obuwie do tańczenia na czubkach i wspinania się na palce |
|
Recytatyw |
rodzaj śpiewu zbliżony pod
względem rytmicznym i melodycznym do deklamacji tekstu |
|
Singspiel |
"śpiewogra", utwór sceniczny,
zwykle komiczny, z dialogami i wstawkami muzycznymi (często piosenkami
ludowymi, a także prostymi ariami i ansamblami) |
|
Sopran |
najwyższy głos żeński z
reguły od c1 do a2 |
|
Tenor |
wysoki głos męski o
charakterystycznym brzmieniu, z reguły od c do a1 |
|
Uwertura |
wstęp do dzieła muzycznego,
będący przekrojem jego zawartości, zebrane są w niej wszystkie
melodyczne motywy dzieła |
|
Wodewil |
komedia ze śpiewem, polska
nazwa to "komedio-opera" |
 |
|
|
Centrala |
012 296 61 00 |
|
Sekretariat |
012 296 61 01, 296 61 02; fax: 012 296 61 03 |
|
Rezerwacja biletów |
012 296 62 62, 296 62 63; fax: 012 296 62 64 |
|
Dział Marketingu |
012 296 62 65, 296 62 66, 296 62 67 |
|
Koordynacja Pracy Artystycznej |
012 296 62 32 |
|
Administracja |
012 296 62 01 |
|
Dział Techniczny |
012 296 61 07 |
|
Kadry |
012 296 62 26 |
|
Księgowość |
012 296 62 46 |
Dział Marketing, ul. Lubicz 27,
tel.: (+48) 012 296 62 65, 296 62 66, 296 62 67
e-mail:
bilety@opera.krakow.pl,
www.opera.krakow.pl
Rezerwacja i sprzedaż biletów indywidualnych i grupowych, informacja o repertuarze:
Kasa biletowa w gmachu Teatru im. J. Słowackiego:
pon., pt., sob.: 10.00 – 13.00, 16.00 – 19.00, Wt. – czw.: 13.00 – 18.00, Niedz.: 12.00 – 19.00
tel.: (+48) 012 296 62 62, 296 62 63; fax: 012 296 62 64, e-mail:
kasa.opera@neostrada.pl
Nr rachunku bankowego: 37 1060 0076 0000 3310 0014 0703
BPH S.A. Kraków, Rynek Główny 47
SWIFT: BPHKPLPK
|